De oorsprong van Reiki

Reiki vindt zijn oorsprong in Japan en werd begin de 19e eeuw herontdekt door de spirituele leraar Mikao Usui (1865 – 1926). Usui was een Japanse leraar die geïnteresseerd was in spirituele genezing en geïnspireerd door de vraag hoe figuren als Boeddha en Christus konden helen met hun handen. Rond 1922 en na een diepe spirituele zoektocht van oude teksten en symbolen, ging hij 21 dagen mediteren en vasten op de berg Kurama, waar hij een spirituele ervaring had en de Reiki-energie ontving. Op de Kurama berg verkreeg Usui het inzicht om universele levensenergie te kanaliseren voor heling en spirituele ontwikkeling. Dit leidde tot de ontwikkeling van de ‘Usui Reiki Ryôhô’ methode, zoals hij zijn onderwijs vanaf toen noemde. “Ryôhô” is Japans voor ‘therapie’ of ‘remedie’. De term reiki bestaat uit twee Japanse karakters (kanji), te weten 霊 rei (‘geest’ of ‘ziel’) en 気 ki (‘energie’ of ‘levenskracht’). Een andere, populaire Westerse vertaling van 霊気 reiki is “universele levensenergie” of simpelweg “het leven”, “de wereld” of “spirituele energie”. Hij ontwikkelde dit systeem oorspronkelijk als een spirituele weg naar geluk, harmonie en verlichting. Meditatie en de Gokai (de 5 Reiki-principes) waren de kern van zijn onderwijs.

In het Japans boeddhisme (vooral in de context van Reiki) verwijst Gokai naar de vijf leefregels van Mikao Usui:

Kyō dake ha…

1. …Ikaru na
2. …Shinpai suna
3. …Kansha shite
4. …Gō wo hageme
5. …Hito ni shinsetsu ni

Alleen voor vandaag…

1. …word niet boos
2. …wees niet bezorgd
3. …wees dankbaar
4. …wees ijverig in je werk/je bezigheden
5.  …wees vriendelijk tegen mens en dier

Sinds de tijd dat Mikao Usui zijn onderwijs vormgaf, concretiseerde en doorgaf, zijn er aanpassingen gemaakt door anderen en Usui zelf heeft in de loop der jaren ook veranderingen aangebracht in hetgeen hij mensen aanleerde. In het jaar 1922 werd er een vereniging voor de reikimethode opgericht de Usui Reiki Ryôhô Gakkai. In het Westen wordt de naam van deze vereniging vaak afgekort met enkel “Gakkai”. In Mikao Usui’s onderwijs werd oorspronkelijk geen gebruikgemaakt van inwijdingen en symbolen. Hij gebruikte Reiju’s, spirituele zegeningen. Deze zegeningen hielpen de leerlingen zich te verbinden met Reiki. Reiki werd oorspronkelijk gezien als het bereiken van verlichting. De leer van Mikao Usui was oorspronkelijk gericht op de vereniging met ‘Het Licht’. Dat er energie vanuit de handen stroomde was een neveneffect van de spirituele oefeningen en niet het werkelijke doel. Een directe leerling van Mikao Usui was Chjiro Hayashi die zich aansloot bij de Gakkai vereniging. Jaren na de dood van Usui scheidde Hayashi zich af van de Gakkai en begon zijn eigen school “Hayashi Reiki Kenkyû Kai”. Chujiro Hayashi bracht veranderingen aan in Usui’s onderwijs, legde onder andere meer nadruk op handoplegging en het gebruik van symbolen en mantra’s. Hawayo Takata was een directe leerling van Chujiro Hayashi, zij zorgde ervoor dat Reiki in het Westen werd geïntroduceerd. Bij Hawayo Takata lag de nadruk vooral op handopleggingen en inwijdingen. Als eerste kwam Reiki naar Hawaï, vervolgens de rest van Amerika en Canada en uiteindelijk bereikte het systeem de kust van Europa. Takata was ook niet geheel consistent in het doorgeven van het reikisysteem. Dit ontdekte haar 22 directe masterstudenten na haar dood in 1980. Hierom besloten de masterstudenten een bijeenkomst te organiseren om de toekomst van het reikisysteem te bespreken en nam men het initiatief om de procedures en symbolen te standaardiseren. Deze vorm wordt Usui Shiki Ryôhô (Usui Systeem van Natuurlijk Genezen) genoemd. Er wordt naar deze stroming gerefereerd met de termen “traditioneel Usui Reiki” en “Usui Reiki”. Zoals reeds eerder gezegd, is het duidelijk dat deze stroming niet het oorspronkelijke onderwijs van Mikao Usui is.

Het traditionele Usui-systeem (Usui Reiki Ryôhô) kent geen inwijdingen. Westerse Reiki (Usui Shiki Ryôhô) kent een drietal inwijdingen, een inwijding is een initiatie of afstemmingsritueel. Bij een inwijding wordt het energieveld van de leerling verhoogd en krijgt de leerling nieuwe technieken aangeleerd.

Shoden, eerste graad (Reiki 1)
In het Westerse ‘traditionele’ onderwijs ontvangt de leerling in de eerste graad, (afhankelijk van de stroming) een of vier afstemmingen die ervoor zorgen dat het doorgiftekanaal bij de leerling voor de doorgifte van de universele levensenergie gereactiveerd wordt zodat de leerling de universele levensenergie kan overdragen. De inwijding vindt plaats doormiddel van een combinatie symbolen, mantra’s en handposities. In de cursus leert de leerling de beginselen van Reiki en worden hen de diverse handposities aangeleerd. De duur van de cursus varieert tussen een tot drie dagen. Dit is afhankelijk van de gevolgde stroming.

In de oorspronkelijke Japanse vereniging Usui Reiki Ryôhô Gakkai wordt het beginnersniveau “Shoden” genoemd. De Shoden graad is qua inhoud en doel niet te vergelijke met de gangbare Westerse praktijken. Hier wordt geen gebruikgemaakt van inwijdingen maar van Reiju’s (spirituele zegeningen) en ligt de focus veel meer op meditaties.

Okuden, tweede graad (Reiki 2)
Bij de tweede graad word men in het ‘traditionele’ Westerse onderwijs in drie symbolen ingewijd. Dezen inwijding zorgt ervoor dat het doorgiftekanaal (de reikwijdte van Reiki) van de leerling wordt vergroot. De leerling leert in de cursus om op afstand te behandelen en krijgt de daarbij behorende symbolen en mantra’s aangeleerd zodat men Reiki op afstand kan toepassen. Symbool 1 is het krachtsymbool, symbool 2 is het emotionele symbool en symbool 3 is het afstandssymbool. Hierdoor kan de ontvanger door een behandeling op afstand of een fysieke behandeling emotioneel, lichamelijk en spiritueel genezen. Afstand wordt niet alleen ruimtelijk opgevat maar ook in tijd. Zo kan een Reiki-beoefenaar Reiki sturen in zowel het verleden, heden en de toekomst. De duur van de cursus varieert tussen een tot drie dagen. Dit is afhankelijk van de gevolgde stroming.

Bij de Usui Reiki Ryôhô Gakkai vereniging wordt het tweede niveau Okuden genoemd. Het Okuden is opgedeeld in tweedelen, Okuden Zenki en Okuden Koki. Ook de Okuden graad is niet te vergelijken met de Reikimethode die via Hawayo Takata naar het Westen is gekomen. Uit respect voor de energie worden de namen van de symbolen niet openbaar gemaakt. In het Westen is men daar niet aan gewend en vind men dit mysterieus.

Shinpiden, derde graad (Reiki 3)
De derde graad in het Westerse ‘traditionele’ onderwijs is een opleiding van gemiddeld een tot drie jaar, soms ook slechts één dag of een weekend (afhankelijk van de gevolgde stroming). De leerling ontvangt persoonlijk onderwijs en coaching om de Reikimethode te onderwijzen en ui te dragen. Afhankelijk van de keuze die de Reiki-leraar (Reiki-Master) heeft gemaakt en/of de Reikistroming kan de derde graad zijn opgedeeld in twee delen, A en B. Bij de 3A graad is men Aspirant Master of Innerlijke Master en bij de 3B graad krijgt men de titel Uitvoerend Master. De scheiding is gemaakt om de Aspirant-Master of Innerlijke Master wel de Masterenergie te geven maar niet het bijbehorende symbool en mantra ter beschikking te stellen. Dit zodat men geen noodzaak voelt om andere in te wijden in Reiki. Het Mastersymbool en de bijbehorende mantra die nodig zijn om mensen in te wijden worden aangeleerd bij Reiki 3B.

Met de zogenaamde ‘Masters’ word niet gewerkt in de Usui Reiki Ryôhô Gakkai Reiki-vereniging. Het derde niveau wordt daar Shinpiden genoemd, dit is traditioneel niet het niveau waarop men leert om de Reikimethoden te onderwijzen. Er zijn nog enkele leraren in de oorspronkelijke Japanse vereniging. Het niveau van een leraar wordt Shihan genoemd.

Door de jaren heen zijn er diverse Reiki-stromingen ontstaan. Voorbeelden van Reiki-methodes zijn:

1. Usui Reiki - hier wordt het traditionele onderwijs mee bedoeld dat naar het Weste is gekomen. Strikt genomen niet direct Usui’s oorspronkelijke onderwijs maar een sterk veranderde vorm.
2. Usui Reiki Ryoho - door Westerlingen opgericht met als doel om zo dicht mogelijk bij het oorspronkelijke Japanse Reiki-onderwijs te komen en te blijven. Deze stroming verschilt nog lichtjes van wat bekentstaat als Usui Reiki Ryôhô Gakkai.
3. Usui Teate - werkt nauwelijks met symbolen maar met kotodama’s (mantra’s). Het richt zich meer op de oorspronkelijke Reikimethode.
4. Essential Reiki.
5. Angel Reiki.
6. Lightarian Reiki.
7. Seichem.
8. Tera-mai - door channeling ontdekt door de Amerikaanse Kathleen Ann Milner.
9. Keltische Reiki -Keltische variant van Reiki.
10. Tummo Reiki – mengeling van Reiki met het Tibetaanse Tummo.
11. Jikiden Reiki.
12. Shambhala Reiki – geïntroduceerd door Hari Das Melchizedek.
13. Angels Energy – Reiki geïntroduceerd door Esperanza Tovar Moratalla.
14. Dolfijn Reiki.
15. Kundalini Reiki.

Reiki behoort tot de alternatieve geneeswijzen. In de Westerse Reiki wordt met de handen gewerkt, hierdoor word het lichaam met een veronderstelde vorm van levensenergie behandeld. Bij het toepassen van Reiki worden lichaam, geest en ziel als een geheel gezien bij ziekte en genezing. De Reikibeoefenaar treed op als intermediair voor het doorgeven van de universele levensenergie aan de ontvanger bij een Reikibehandeling. Deze energie vindt zelf haar weg door het lichaam en de geest van de ontvanger. De doorgegeven levensenergie heeft een harmoniserende en voedende werking op energiebanen (meridianen, nadi’s) en chakra’s. Het doorgeven van deze energie kan plaatsvinden door een fysieke behandeling als ook op afstand. Dit doorgeven van de universele levensenergie heeft een positieve invloeduitoefening op de disharmonie in ieder deel van het menselijk wezen. Het heeft een alomvattende harmoniserende uitwerking op alles waaraan energie ten grondslag ligt, zowel mensen, dieren, planten, objecten als situaties. Reiki word toegepast voor klachten op fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel niveau en ter versterking van gezondheid en welbevinden. De Reikibehandeling word niet door alle aanhangers gezien als geneeswijze, ook als een deugddoende ervaring zonder direct een behandeleffect op een eventuele aandoening of ziekte. De energie waarmee men in de Reikimethode werkt is overal aanwezig en is het fundament van de wereld. Gesteld word dat energie zich op verschillende niveaus fysiek, emotioneel en mentaal manifesteert en als zodanig alle voorwerpen en wezens vormt. Energiestromen kunnen in een lichaam geblokkeerd raken door bijvoorbeeld nog te verwerken negatieve ervaringen uit het verleden met lichamelijke en geestelijke problemen als gevolg. Door een Reikibehandeling kunnen deze blokkades opgeheven worden. Reiki word gezien als kosmische en niet als persoonlijke energie, beoefenaars geven deze energie slechts door. Het vermogen om levensenergie door te geven heeft iedereen, zij het doorgaans nog in geringe mate. Tijdens een inwijding (initiatie of afstemmingsritueel) kan het doorgeefkanaal waardoor de universele levensenergie word doorgegeven worden gereactiveerd. De Westerse opvatting staat in contrast met de originele opvatting van Reiki: daar is de kwaliteit van Reiki afhankelijk van de spirituele ontwikkeling en staat van zijn.